Bão Giảm Lãi Suất: Tại Sao Các Chuyên Gia Ngoại Hối Đồng Loạt ‘Quay Lưng’ Với Đồng USD Năm 2024?

Trong suốt hai năm qua, đồng USD (đô la Mỹ) đã thống trị thị trường tài chính toàn cầu nhờ chiến dịch thắt chặt tiền tệ quyết liệt nhất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) kể từ thập niên 1980. Tuy nhiên, cục diện đang thay đổi một cách nhanh chóng. Các chuyên gia ngoại hối từ những định chế tài chính hàng đầu như Goldman Sachs, JP Morgan và Morgan Stanley đang dần chuyển sang thái độ bi quan về triển vọng của đồng bạc xanh. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở sự xoay trục chính sách của Fed và những dấu hiệu hạ nhiệt rõ rệt của nền kinh tế Mỹ.

Lộ trình cắt giảm lãi suất: Cú đánh trực diện vào sức mạnh đồng USD

Lý do chính khiến giới chuyên gia lo ngại về đồng USD là triển vọng cắt giảm lãi suất. Sau một chu kỳ tăng lãi suất thần tốc để kiềm chế lạm phát, các dữ liệu kinh tế gần đây cho thấy áp lực giá cả tại Mỹ đang giảm dần về mức mục tiêu 2%. Điều này tạo điều kiện để Fed bắt đầu chu kỳ nới lỏng tiền tệ. Hiện tại, phần lớn các nhà phân tích đều đồng thuận rằng Fed sẽ thực hiện ít nhất hai lần giảm lãi suất trong năm nay, bắt đầu từ quý 3 hoặc quý 4.

Khi lãi suất giảm, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ thường giảm theo, làm giảm sức hấp dẫn của các tài sản định giá bằng USD đối với các nhà đầu tư quốc tế. Dòng vốn có xu hướng chảy ra khỏi đồng đô la để tìm kiếm lợi nhuận cao hơn ở các thị trường mới nổi hoặc các đồng tiền có lãi suất thực cao hơn. Đây là nguyên lý cơ bản của thị trường ngoại hối (Forex) và nó đang tạo ra một làn sóng bán tháo kỹ thuật trên các biểu đồ chỉ số DXY (Dollar Index).

Kịch bản kinh tế ‘Hạ cánh mềm’ và tác động ngược

Mặc dù kịch bản ‘hạ cánh mềm’ (kinh tế tăng trưởng chậm lại nhưng không rơi vào suy thoái) là một tin tốt cho thị trường chứng khoán, nhưng nó lại là ‘tin buồn’ cho đồng USD. Trong giai đoạn khủng hoảng, đồng đô la thường được coi là hầm trú ẩn an toàn (safe-haven asset). Khi rủi ro suy thoái giảm bớt và triển vọng kinh tế toàn cầu ổn định hơn, nhu cầu trú ẩn này biến mất. Các nhà đầu tư bắt đầu tự tin hơn trong việc chuyển vốn sang các tài sản rủi ro như cổ phiếu công nghệ, tiền điện tử và đồng tiền của các quốc gia xuất khẩu hàng hóa.

Sự trỗi dậy của các đồng tiền đối trọng: Euro và Yên Nhật

Không chỉ yếu đi do nội tại nước Mỹ, đồng USD còn chịu áp lực từ sự phục hồi của các đồng tiền lớn khác. Đồng Euro (EUR) đang nhận được sự hỗ trợ từ việc Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) có thể sẽ giữ lãi suất ở mức cao lâu hơn so với Fed để đối phó với lạm phát dịch vụ dai dẳng. Trong khi đó, đồng Yên Nhật (JPY) – vốn đã bị vùi dập trong suốt hai năm qua – đang có dấu hiệu hồi sinh mạnh mẽ khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) dần từ bỏ chính sách lãi suất âm.

Sự thu hẹp khoảng cách lãi suất (interest rate differential) giữa Mỹ và các quốc gia khác là một biến số cực kỳ quan trọng. Khi Fed giảm lãi suất trong khi các ngân hàng trung ương khác giữ nguyên hoặc tăng nhẹ, lợi thế về chi phí vốn của đồng USD bị xói mòn, thúc đẩy xu hướng giảm giá kéo dài. Các chuyên gia dự báo cặp tỷ giá EUR/USD có thể sớm kiểm tra lại mốc 1.12 hoặc thậm chí 1.15 trong kịch bản Fed mạnh tay nới lỏng.

Nợ công và thâm hụt ngân sách: Gót chân Achilles của Mỹ

Một yếu tố vĩ mô dài hạn hơn khiến giới đầu tư bi quan là tình hình nợ công của Mỹ, hiện đã vượt ngưỡng 34 nghìn tỷ USD. Việc duy trì mức lãi suất cao trong thời gian dài đã khiến chi phí trả nợ của Chính phủ Mỹ tăng vọt, gây áp lực lên ngân sách quốc gia. Để giải quyết vấn đề này, một đồng USD yếu hơn có thể được xem là ‘liều thuốc’ giúp giảm bớt gánh nặng nợ thực tế và thúc đẩy xuất khẩu.

Ngoài ra, xu hướng ‘phi đô la hóa’ (de-dollarization) của một số khối kinh tế như BRICS cũng đang âm thầm làm giảm vị thế dự trữ toàn cầu của USD. Mặc dù quá trình này diễn ra chậm chạp, nhưng nó tạo ra một tâm lý thận trọng cho các quỹ đầu cơ lớn khi nắm giữ USD trong danh mục dài hạn. Vàng – đối thủ truyền thống của đồng đô la – cũng đang lập đỉnh lịch sử, cho thấy niềm tin vào đồng tiền pháp định số một thế giới đang có dấu hiệu rạn nứt.

Phân tích kỹ thuật: Chỉ số DXY và các ngưỡng hỗ trợ quan trọng

Nhìn vào biểu đồ kỹ thuật, Chỉ số Dollar Index (DXY) đang cho thấy những dấu hiệu phân kỳ âm trên khung thời gian tuần. Sau khi đạt đỉnh ở mức gần 107, DXY đã liên tục tạo các đỉnh thấp dần. Các chuyên gia phân tích kỹ thuật tại Citi Bank cảnh báo rằng nếu chỉ số này đánh mất mốc hỗ trợ tâm lý 100, một đợt sụp đổ về vùng 95 là hoàn toàn có thể xảy ra. Điều này sẽ kích hoạt các lệnh bán tháo tự động từ các thuật toán giao dịch theo xu hướng.

Hơn nữa, các chỉ báo động lượng như RSI và MACD đều đang nằm trong vùng tiêu cực, củng cố thêm quan điểm cho rằng đà tăng của USD từ đầu năm 2024 chỉ là những nhịp hồi kỹ thuật ngắn hạn trước khi bước vào một xu hướng giảm chính (bear market).

Tác động đến Việt Nam và các thị trường mới nổi

Đối với Việt Nam, sự suy yếu của đồng USD có thể mang lại những tác động đa chiều. Một mặt, áp lực lên tỷ giá USD/VND sẽ giảm bớt, giúp Ngân hàng Nhà nước có thêm dư địa để duy trì lãi suất thấp hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Mặt khác, đồng USD yếu có thể khiến giá các loại hàng hóa cơ bản (Commodities) như dầu thô, sắt thép – vốn được định giá bằng USD – tăng cao, gây áp lực lên lạm phát nhập khẩu.

Các thị trường mới nổi nói chung thường hưởng lợi khi đồng USD giảm giá. Dòng vốn đầu tư gián tiếp (FII) sẽ quay trở lại các thị trường chứng khoán khu vực ASEAN, trong đó có Việt Nam, khi rủi ro tỷ giá không còn quá lớn. Đây là cơ hội vàng cho các nhà đầu tư nội địa đón đầu sóng hồi phục của thị trường tài chính.

Lời khuyên cho các nhà đầu tư trong giai đoạn biến động

Trong bối cảnh đồng USD đang đứng trước ‘giông bão’, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư nên đa dạng hóa danh mục. Việc quá tập trung vào các tài sản bằng đô la có thể dẫn đến rủi ro sụt giảm giá trị tài sản khi Fed bắt đầu cắt giảm lãi suất. Vàng, các đồng tiền G7 mạnh (như JPY, CHF) và cổ phiếu giá trị tại các thị trường đang phát triển là những lựa chọn đáng cân nhắc.

Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng thị trường tài chính luôn đầy rẫy những bất ngờ. Nếu lạm phát tại Mỹ đột ngột quay trở lại hoặc xảy ra một cuộc khủng hoảng địa chính trị mới, đồng USD có thể nhanh chóng lấy lại vị thế trú ẩn của mình. Do đó, việc theo dõi sát sao các báo cáo phi nông nghiệp (Non-farm Payrolls) và chỉ số CPI hàng tháng của Mỹ là điều kiện tiên quyết để đưa ra các quyết định đầu tư chính xác.

Kết luận

Đồng USD đang mất dần ánh hào quang khi chính sách tiền tệ của Fed chuyển sang giai đoạn mới. Với dự báo hai lần cắt giảm lãi suất trong năm 2024, thế áp đảo của đồng bạc xanh đang bị lung lay dữ dội. Mặc dù chưa thể khẳng định sự sụp đổ của ‘vương triều’ đô la, nhưng một giai đoạn suy yếu kéo dài là kịch bản mà mọi nhà đầu tư và chuyên gia ngoại hối cần phải chuẩn bị tâm lý đối mặt. Đây không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để tái cấu trúc dòng vốn trong một trật tự tài chính toàn cầu đang dần thay đổi.