Chuyển Động Kinh Tế 2026: Thủ Tướng Chỉ Đạo Huy Động Nguồn Lực Vàng Và Ngoại Tệ Trong Dân Để Phát Triển Đất Nước

Vào ngày 08/02/2026, một quyết định mang tính bước ngoặt đối với thị trường tài chính Việt Nam đã được đưa ra. Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành văn bản yêu cầu Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phối hợp cùng các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất các giải pháp khả thi để huy động nguồn lực ngoại tệ và vàng miếng từ khu vực dân cư. Đây không chỉ là câu chuyện về quản lý tiền tệ đơn thuần mà còn là chiến lược khơi thông ‘mạch máu’ tài chính đang bị nghẽn lại trong két sắt của hàng triệu hộ gia đình.

1. Bối cảnh kinh tế năm 2026 và sức ép về vốn đầu tư

Bước sang năm 2026, Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc để hoàn thành kế hoạch 5 năm (2021-2025) và khởi động những dự án hạ tầng siêu lớn như Đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam và các tuyến cao tốc xuyên quốc gia. Nhu cầu về vốn là cực kỳ khổng lồ. Trong khi đó, việc huy động vốn vay từ các tổ chức quốc tế ngày càng trở nên đắt đỏ do biến động lãi suất toàn cầu. Nguồn lực trong dân, ước tính lên tới hàng chục tỷ USD dưới dạng ngoại tệ và hàng trăm tấn vàng, trở thành ‘mỏ neo’ quan trọng cho sự ổn định vĩ mô.

Thực tế, tâm lý tích trữ vàng và đô la Mỹ đã ăn sâu vào tiềm thức của người Việt như một kênh trú ẩn an toàn. Tuy nhiên, dưới góc độ kinh tế học, đây là nguồn vốn ‘chết’ vì không tham gia vào chu kỳ sản xuất kinh doanh, không tạo ra giá trị thặng dư cho xã hội. Việc Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu giải pháp huy động chính là phát súng hiệu để biến những khối tài sản này thành động lực tăng trưởng thực sự.

2. Chi tiết chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ

Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các đơn vị liên quan đánh giá sát thực trạng thị trường vàng và ngoại tệ. Mục tiêu cốt lõi là xây dựng các cơ chế để người dân tự nguyện gửi gắm tài sản vào hệ thống ngân hàng hoặc các công cụ tài chính của Nhà nước thay vì cất giữ tại nhà. Điều này đòi hỏi một cơ chế vừa đảm bảo quyền lợi của người dân, vừa đảm bảo tính thanh khoản và an toàn tuyệt đối cho tài sản.

2.1. Đối với thị trường vàng miếng

Thủ tướng nhấn mạnh việc cần phải chấm dứt tình trạng ‘vàng hóa’ nền kinh tế nhưng đồng thời phải tận dụng được giá trị của nó. Các chuyên gia dự báo, giải pháp có thể bao gồm việc phát hành Chứng chỉ vàng (Gold Certificates) hoặc trái phiếu vàng. Thay vì nắm giữ vàng vật chất, người dân sở hữu chứng chỉ có giá trị tương đương, được đảm bảo bởi Nhà nước và có thể hưởng một mức lãi suất nhất định hoặc phí lưu ký ưu đãi.

2.2. Đối với ngoại tệ (USD)

Chính sách lãi suất 0% đối với tiền gửi USD đã áp dụng trong nhiều năm qua đã giúp ổn định tỷ giá nhưng lại khiến dòng vốn này không thực sự mặn mà chảy vào hệ thống ngân hàng. Thủ tướng yêu cầu xem xét lại các công cụ phái sinh, các loại trái phiếu chính phủ ghi bằng ngoại tệ hoặc các sản phẩm đầu tư linh hoạt để thu hút lượng USD nhàn rỗi trong dân, phục vụ trực tiếp cho việc nhập khẩu máy móc, công nghệ cao.

3. Những thách thức và bài toán niềm tin

Việc huy động vàng và ngoại tệ không phải là câu chuyện mới, nhưng để thành công vào năm 2026, Chính phủ cần giải quyết 3 bài toán lớn:

• Tính thanh khoản: Người dân cần đảm bảo rằng họ có thể quy đổi lại vàng vật chất hoặc ngoại tệ bất cứ khi nào cần thiết mà không gặp rào cản hành chính.
• Lợi ích kinh tế: Mức lợi tức hoặc sự thuận tiện phải đủ hấp dẫn để thay đổi thói quen ‘giữ vàng trong hũ’.
• Sự ổn định của đồng tiền Việt (VND): Việc huy động phải đi đôi với việc củng cố sức mạnh của đồng nội tệ, tránh gây ra xáo trộn về tâm lý kỳ vọng lạm phát.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, nếu thực hiện tốt, việc huy động này có thể giúp Việt Nam bổ sung thêm ít nhất 5-7 tỷ USD vào ngân sách đầu tư công mỗi năm, giúp giảm bớt áp lực nợ công và thâm hụt ngân sách.

4. Tác động tới thị trường tài chính và giá vàng trong nước

Ngay sau thông tin chỉ đạo của Thủ tướng, thị trường vàng trong nước đã có những phản ứng nhất định. Chênh lệch giữa giá vàng SJC và giá vàng thế giới dự kiến sẽ được thu hẹp khi nguồn cung được điều tiết tốt hơn thông qua các công cụ huy động. Người dân bắt đầu quan tâm hơn đến các hình thức đầu tư thay thế thay vì chỉ mua vàng tích trữ. Sự minh bạch hóa thị trường vàng sẽ là hệ quả tất yếu, giúp loại bỏ các hiện tượng đầu cơ, thao túng giá.

5. Lộ trình triển khai dự kiến

Dự kiến trong quý II năm 2026, Ngân hàng Nhà nước sẽ trình Chính phủ đề án chi tiết. Các mô hình thành công từ các quốc gia như Ấn Độ hay Trung Quốc trong việc huy động vàng sẽ được nghiên cứu kỹ lưỡng để áp dụng phù hợp với đặc thù văn hóa và kinh tế Việt Nam. Đây là một hành trình dài đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa, đặt dưới sự giám sát chặt chẽ của Chính phủ để đảm bảo lợi ích quốc gia và người dân luôn song hành.

Kết luận

Chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ vào ngày 08/02/2026 là một bước đi táo bạo nhưng cần thiết. Trong kỷ nguyên mới của nền kinh tế số và hội nhập sâu rộng, việc để các nguồn lực quý giá như vàng và ngoại tệ nằm ngoài vòng quay sản xuất là một sự lãng phí lớn. Với sự quyết tâm của Chính phủ và sự đồng thuận của nhân dân, nguồn lực này chắc chắn sẽ trở thành ‘cú hích’ mạnh mẽ, đưa Việt Nam vươn mình trở thành con hổ kinh tế mới của khu vực trong thập kỷ tới.