Cú sốc tỷ giá USD chợ đen: Cán mốc 26.650 VND/USD và những ẩn số phía sau
Thị trường tài chính sáng ngày 23/02/2026 chứng kiến một đợt sóng ngầm bùng phát mạnh mẽ tại thị trường ngoại tệ tự do. Theo ghi nhận nhanh, tỷ giá USD chợ đen đã có bước nhảy vọt lên tới 300 đồng mỗi chiều, xác lập mức giao dịch quanh ngưỡng 26.650 VND/USD. Đây là mức tăng đột biến nhất trong vòng 6 tháng qua, tạo ra một khoảng cách chênh lệch đáng kể so với tỷ giá niêm yết tại hệ thống ngân hàng thương mại. Trong khi đó, tại các ‘ông lớn’ như Vietcombank và BIDV, bảng giá ngoại tệ gần như không có sự điều chỉnh tương ứng, duy trì trạng thái ‘đi ngang’ đầy bí ẩn.
Sự lệch pha giữa thị trường tự do và hệ thống ngân hàng
Điều khiến các nhà đầu tư và giới chuyên gia quan tâm nhất chính là sự đứt gãy trong tính liên thông giữa hai thị trường. Thông thường, tỷ giá tự do sẽ biến động dựa trên tín hiệu từ tỷ giá trung tâm và các ngân hàng thương mại. Tuy nhiên, sáng nay, giá mua vào tại các điểm đổi ngoại tệ tự do đã được đẩy lên mức 26.550 VND và bán ra ở 26.650 VND. Ngược lại, giá niêm yết tại Vietcombank vẫn giữ ổn định quanh mức 25.100 – 25.450 VND/USD. Khoảng cách này đã nới rộng lên hơn 1.000 đồng, một con số cực kỳ rủi ro cho các hoạt động kinh doanh chính ngạch.
Nguyên nhân từ áp lực nhu cầu thanh toán quốc tế
Theo phân tích của các chuyên gia kinh tế, đợt tăng giá này không hoàn toàn là ngẫu hứng. Đầu tiên phải kể đến áp lực thanh toán cuối quý I của các doanh nghiệp nhập khẩu. Nhiều đơn hàng nguyên vật liệu cho năm 2026 bắt đầu đến hạn thanh toán, trong khi hạn mức ngoại tệ tại các ngân hàng đang được kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo an toàn hệ thống. Điều này vô hình trung đẩy một lượng nhu cầu không nhỏ ra thị trường tự do. Nhu cầu đô la Mỹ tăng cao đột biến trong thời gian ngắn đã tạo đà cho các ‘nhà cái’ trên thị trường chợ đen đẩy giá lên cao để tìm kiếm lợi nhuận.
Mối liên hệ mật thiết với thị trường vàng và Bitcoin
Không thể tách rời diễn biến của tỷ giá USD với các kênh tài sản khác. Trong tuần qua, giá vàng thế giới và giá vàng trong nước liên tục biến động mạnh, tạo ra áp lực chuyển đổi dòng vốn. Khi giá vàng có dấu hiệu hạ nhiệt, một bộ phận nhà đầu tư có xu hướng ‘chốt lời’ vàng và chuyển sang nắm giữ USD như một hầm trú ẩn an toàn. Bên cạnh đó, thị trường tiền mã hóa (Crypto) với sự bùng nổ của Bitcoin trong đầu năm 2026 cũng đòi hỏi một lượng lớn USDT và USD để thực hiện các giao dịch xuyên biên giới, góp phần không nhỏ vào việc làm cạn kiệt nguồn cung USD ‘nóng’ trên thị trường tự do.
Yếu tố tâm lý và kỳ vọng lạm phát
Một yếu tố quan trọng khác là tâm lý đám đông. Thông tin về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có khả năng duy trì lãi suất cao lâu hơn dự kiến đã khiến đồng bạc xanh mạnh lên trên quy mô toàn cầu (chỉ số DXY tăng vọt). Tại Việt Nam, người dân và các hộ kinh doanh nhỏ lẻ thường nhạy bén với các tin tức này. Khi thấy giá USD chợ đen bắt đầu nhích lên, tâm lý lo sợ tiền đồng mất giá đã kích hoạt làn sóng gom mua nhỏ lẻ, vô tình tạo nên hiệu ứng ‘tuyết lăn’, đẩy tỷ giá đi xa hơn mức thực tế mà nền kinh tế có thể chịu đựng.
Tác động đến doanh nghiệp và nền kinh tế vĩ mô
Việc USD chợ đen tăng giá mạnh mang lại những rủi ro hiện hữu. Đối với các doanh nghiệp nhập khẩu, chi phí đầu vào sẽ bị đội lên đáng kể nếu họ phải thu xếp ngoại tệ ngoài hệ thống ngân hàng. Điều này trực tiếp ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm và tạo áp lực lạm phát lên người tiêu dùng cuối cùng. Ngược lại, các doanh nghiệp xuất khẩu có thể hưởng lợi ngắn hạn về mặt tỷ giá, nhưng sự bất ổn chung của thị trường tiền tệ sẽ gây khó khăn trong việc lập kế hoạch tài chính dài hạn. Ngân hàng Nhà nước chắc chắn sẽ phải theo dõi sát sao diễn biến này để có những can thiệp kịp thời, tránh việc tỷ giá chợ đen ‘dắt mũi’ tỷ giá chính thức.
Dự báo xu hướng tỷ giá trong ngắn hạn
Các chuyên gia dự báo rằng mức giá 26.650 VND/USD có thể chỉ là một đỉnh ngắn hạn. Nếu Ngân hàng Nhà nước tung ra các biện pháp bình ổn như bán ngoại tệ can thiệp hoặc điều chỉnh linh hoạt tỷ giá trung tâm, cơn sốt này sẽ sớm hạ nhiệt. Tuy nhiên, nếu nhu cầu thanh toán quốc tế vẫn duy trì ở mức cao và các kênh đầu tư khác như vàng tiếp tục bất ổn, tỷ giá USD chợ đen hoàn toàn có thể chinh phục những cột mốc mới. Nhà đầu tư cần hết sức thận trọng, tránh tình trạng ‘đu đỉnh’ ngoại tệ trong bối cảnh thị trường đang có nhiều yếu tố đầu cơ trục lợi. Việc theo sát các chỉ số kinh tế vĩ mô và thông báo từ các cơ quan quản lý là điều tối quan trọng lúc này.
