Tỷ Giá Trung Tâm Chạm Mốc 25.057 Đồng: Giải Mã Áp Lực Lên Đồng VND Và Chiến Lược Điều Hành Của NHNN

Diễn biến thị trường ngoại hối ngày 6/3

Sáng ngày 6/3, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã chính thức công bố tỷ giá trung tâm của đồng Việt Nam (VND) so với đô la Mỹ (USD) ở mức 25.057 đồng. So với phiên giao dịch ngày hôm trước, mức tỷ giá này đã tăng nhẹ 2 đồng. Tuy nhiên, nếu nhìn vào bức tranh tổng thể từ đầu năm đến nay, đây là một trong những ngưỡng cao nhất mà đồng USD đạt được so với VND, tạo ra những làn sóng thảo luận sôi nổi trong giới đầu tư và các chuyên gia kinh tế. Với biên độ tỷ giá +/- 5% đang được áp dụng, trần giao dịch tại các ngân hàng thương mại được xác định là 26.310 VND/USD, trong khi sàn là 23.804 VND/USD.

Tại các ngân hàng thương mại lớn như Vietcombank, giá bán ra đã tiệm cận mức 25.400 – 25.450 VND/USD, một mức giá phản ánh khá sát nhu cầu thực tế của thị trường. Trên thị trường tự do, giá USD cũng có những biến động tương ứng, thường duy trì khoảng cách cao hơn so với tỷ giá niêm yết tại ngân hàng nhằm phản ánh mức độ kỳ vọng của người dân và giới kinh doanh vàng, ngoại tệ.

Bối cảnh quốc tế: Sức mạnh của đồng USD Index (DXY)

Nguyên nhân chính dẫn đến sự tăng trưởng của tỷ giá trung tâm trong nước bắt nguồn từ sức mạnh của đồng USD trên thị trường quốc tế. Chỉ số Dollar Index (DXY), đo lường biến động của đồng bạc xanh với 6 đồng tiền chủ chốt khác, đã liên tục giữ vững vị thế ở mức cao. Các báo cáo gần đây từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cho thấy nền kinh tế Mỹ vẫn đang tăng trưởng tốt hơn dự kiến, bất chấp lãi suất cao. Điều này khiến thị trường dời kỳ vọng về thời điểm Fed bắt đầu cắt giảm lãi suất sang quý 3 hoặc muộn hơn trong năm nay.

Khi lãi suất đồng USD duy trì ở mức cao (5.25% – 5.5%), dòng vốn toàn cầu có xu hướng chảy ngược về Mỹ để tìm kiếm lợi nhuận an toàn. Điều này không chỉ gây áp lực lên VND mà còn lên hầu hết các đồng tiền của các thị trường mới nổi khác tại Đông Nam Á. Việc chênh lệch lãi suất giữa VND và USD trên thị trường liên ngân hàng vẫn ở mức âm sâu là một trong những yếu tố khiến các nhà đầu tư và ngân hàng ưu tiên nắm giữ USD thay vì đồng nội tệ.

Áp lực từ nhu cầu ngoại tệ trong nước

Bên cạnh yếu tố khách quan từ thị trường quốc tế, nội tại nền kinh tế Việt Nam cũng đang chịu áp lực từ cầu ngoại tệ tăng cao. Giai đoạn đầu năm thường là thời điểm các doanh nghiệp đẩy mạnh nhập khẩu nguyên liệu đầu vào, máy móc thiết bị để phục vụ cho các đơn hàng sản xuất trong năm. Theo báo cáo từ Tổng cục Thống kê, kim ngạch nhập khẩu trong quý 1 đã có sự bứt phá đáng kể ở các mặt hàng như điện tử, linh kiện, xăng dầu – những mặt hàng yêu cầu thanh toán bằng USD ngay lập tức.

Hơn nữa, nhu cầu chuyển lợi nhuận về nước của các doanh nghiệp FDI và nhu cầu ngoại tệ để thanh toán nợ nước ngoài của Chính phủ cũng tạo ra những đỉnh điểm về cầu trong ngắn hạn. Những yếu tố này, khi cộng hưởng với tâm lý găm giữ ngoại tệ của một bộ phận người dân do lo ngại VND mất giá, đã vô hình trung đẩy tỷ giá lên mức cao hơn mức cân bằng thông thường.

Tác động đến doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Tỷ giá trung tâm tăng 2 đồng tuy nhỏ nhưng là một tín hiệu cho thấy xu hướng neo cao sẽ còn tiếp diễn. Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu trong lĩnh vực nông sản, thủy sản, dệt may, việc USD tăng giá mang lại lợi thế cạnh tranh về giá khi bán hàng ra thị trường quốc tế. Khi chuyển đổi doanh thu từ USD sang VND, lợi nhuận ròng của doanh nghiệp có thể tăng thêm vài điểm phần trăm. Tuy nhiên, niềm vui này thường không trọn vẹn vì đa số doanh nghiệp Việt Nam hiện nay vẫn phải nhập khẩu tới 60-70% nguyên liệu đầu vào.

Đối với các doanh nghiệp nhập khẩu, gánh nặng chi phí đang ngày một lớn dần. Giá vốn hàng bán tăng cao buộc doanh nghiệp phải đối mặt với hai lựa chọn: hoặc là tăng giá bán lẻ (gây áp lực lên lạm phát), hoặc là chấp nhận cắt giảm biên lợi nhuận để giữ chân khách hàng. Đây là bài toán cực kỳ hóc búa trong bối cảnh sức mua nội địa vẫn chưa thực sự phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch.

Vai trò điều tiết của Ngân hàng Nhà nước

NHNN đã và đang cho thấy một sự chủ động và linh hoạt đáng kinh ngạc trong việc điều hành tỷ giá. Không còn duy trì một tỷ giá cố định cứng nhắc, NHNN cho phép tỷ giá trung tâm biến động hàng ngày dựa trên cung cầu thực tế nhưng luôn kèm theo các biện pháp điều tiết thanh khoản. Việc phát hành tín phiếu NHNN thông qua kênh nghiệp vụ thị trường mở (OMO) là một ví dụ điển hình nhằm hút bớt lượng VND dư thừa trong hệ thống ngân hàng, từ đó đẩy lãi suất VND liên ngân hàng lên cao hơn, thu hẹp khoảng cách với lãi suất USD để giảm áp lực đầu cơ tỷ giá.

Bên cạnh đó, với kho dự trữ ngoại hối được tích lũy khá dày dạn trong những năm qua, NHNN hoàn toàn có đủ năng lực để can thiệp trực tiếp vào thị trường bằng cách bán ra ngoại tệ nếu có những biến động mang tính tiêu cực hoặc gây bất ổn tâm lý quá đà. Các chuyên gia tin rằng NHNN sẽ không để VND mất giá quá 3% trong năm nay nhằm bảo vệ mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát dưới mức 4-4.5%.

Dự báo và lời khuyên cho các nhà đầu tư

Trong ngắn hạn, tỷ giá USD/VND dự báo sẽ vẫn còn neo ở mức cao do Fed chưa có lộ trình giảm lãi suất rõ ràng. Tuy nhiên, về dài hạn, khi kinh tế Mỹ hạ nhiệt và Fed bắt đầu nới lỏng chính sách tiền tệ, áp lực lên tỷ giá tại Việt Nam sẽ giảm dần. Các doanh nghiệp cần chú trọng hơn nữa vào các công cụ phòng vệ rủi ro tỷ giá (Hedging) như hợp đồng kỳ hạn hoặc quyền chọn để bảo vệ dòng tiền của mình trước những biến số không lường trước.

Đối với nhà đầu tư cá nhân, việc đa dạng hóa danh mục tài sản là cần thiết nhưng không nên chạy theo các đợt sốt tỷ giá trên thị trường tự do. Sự ổn định của VND trong tương quan với các đồng tiền khác trong khu vực vẫn được đánh giá là khá tốt, và việc nắm giữ VND với lãi suất huy động đang có dấu hiệu rục rịch tăng trở lại ở một số ngân hàng vẫn là một lựa chọn không tồi. Hãy theo dõi sát sao các chỉ số như CPI của Mỹ và các thông điệp từ NHNN để có cái nhìn tổng quan nhất về dòng chảy tiền tệ trong năm 2026.