Căng Thẳng Đỉnh Điểm Tại New Delhi: Tại Sao Sam Altman Và Dario Amodei Từ Chối Bắt Tay Tại Hội Nghị AI 2026?

Hội nghị thượng đỉnh Tác động AI 2026 (AI Impact Summit 2026) diễn ra tại Bharat Mandapam, New Delhi, vốn được kỳ vọng là nơi các cường quốc công nghệ tìm tiếng nói chung về quản trị AI toàn cầu. Tuy nhiên, sự chú ý của giới truyền thông và các nhà quan sát đã nhanh chóng đổ dồn vào một khoảnh khắc đầy kịch tính: Sam Altman, CEO của OpenAI, và Dario Amodei, CEO của Anthropic, đã cố tình né tránh việc bắt tay nhau ngay trên sân khấu chính. Hành động này không chỉ gây xôn xao cộng đồng mạng mà còn là một chỉ dấu quan trọng cho thấy cuộc chiến giữa hai ‘gã khổng lồ’ này đã bước sang một giai đoạn đối đầu trực diện và không khoan nhượng.

Khoảnh khắc ‘lạnh giá’ giữa lòng New Delhi

Trong phiên thảo luận bàn tròn về tương lai của Trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI), khi người điều phối chương trình ra tín hiệu kết thúc và mời các diễn giả chào hỏi nhau, Sam Altman đã nhanh chóng quay sang phía khác để trò chuyện với đại diện từ Microsoft, trong khi Dario Amodei cũng chủ động bước lùi lại và hướng về phía đoàn tùy tùng của mình. Không có nụ cười xã giao, không có cái bắt tay lịch thiệp vốn là chuẩn mực trong các sự kiện quốc tế. Theo các phóng viên có mặt tại hiện trường, bầu không khí lúc đó ‘căng thẳng đến mức có thể cảm nhận được’.

Nhiều chuyên gia tâm lý học hành vi nhận định rằng, việc né tránh tiếp xúc vật lý giữa hai nhà lãnh đạo tầm cỡ thế giới là một thông điệp chính trị rõ ràng. Nó thể hiện sự bất đồng không thể hòa giải về quan điểm và sự thiếu tin tưởng lẫn nhau. Trong thế giới của Thung lũng Silicon, nơi các liên minh thường xuyên thay đổi, hành động của Altman và Amodei cho thấy một ranh giới đã được vạch ra.

Lịch sử của sự rạn nứt: Từ đồng nghiệp thành đối thủ

Để hiểu tại sao mối quan hệ này lại trở nên tồi tệ như vậy, chúng ta cần quay ngược thời gian về năm 2021. Dario Amodei từng là Phó chủ tịch phụ trách nghiên cứu tại OpenAI. Ông cùng với em gái mình là Daniela Amodei và một nhóm các nhà nghiên cứu chủ chốt đã rời bỏ OpenAI để thành lập Anthropic. Lý do chính dẫn đến cuộc ‘ly khai’ này là sự bất đồng sâu sắc về hướng đi của OpenAI dưới thời Sam Altman, đặc biệt là sau khi công ty nhận khoản đầu tư khổng lồ từ Microsoft và chuyển dịch từ một tổ chức phi lợi nhuận sang mô hình ‘lợi nhuận có giới hạn’.

Nhóm của Amodei lo ngại rằng áp lực thương mại sẽ khiến OpenAI bỏ qua các tiêu chuẩn an toàn AI cần thiết. Họ muốn xây dựng một mô hình ‘AI có đạo đức’ hơn, dẫn đến sự ra đời của khái niệm Constitutional AI (AI hiến pháp). Kể từ đó, Anthropic không chỉ là một đối thủ cạnh tranh về công nghệ mà còn là một ‘đối trọng đạo đức’ thường xuyên chỉ trích các bước đi của OpenAI.

Cuộc đua AGI và sự cạnh tranh khốc liệt năm 2026

Bước sang năm 2026, cuộc đua phát triển AGI (Artificial General Intelligence) đã đạt đến ngưỡng bùng nổ. OpenAI vừa ra mắt phiên bản GPT-6 với khả năng suy luận vượt bậc, trong khi Anthropic đáp trả bằng Claude 4 – mô hình được đánh giá là có ‘nhân tính’ và độ an toàn cao nhất từ trước đến nay. Sự cạnh tranh không còn dừng lại ở các thông số kỹ thuật mà đã mở rộng sang cuộc chiến giành giật thị phần doanh nghiệp và ảnh hưởng chính trị.

OpenAI hiện đang dẫn đầu về số lượng người dùng và tầm ảnh hưởng thương mại nhờ sự hậu thuẫn của Microsoft. Ngược lại, Anthropic đã xây dựng được một liên minh vững chắc với Amazon và Google, định vị mình là sự lựa chọn ‘an toàn và đáng tin cậy’ cho các chính phủ và các tập đoàn lớn. Sự đối đầu này tạo ra một thế ‘lưỡng hổ tương tranh’, nơi mỗi bước tiến của bên này đều được bên kia giám sát chặt chẽ và phản pháo mạnh mẽ.

Triết lý đối lập: Tốc độ và Sự an toàn

Tại trung tâm của sự căng thẳng là một câu hỏi triết học: Chúng ta nên tiến nhanh như thế nào với AI? Sam Altman là người đại diện cho trường phái ‘tiến bộ tích cực’. Ông tin rằng cách tốt nhất để làm cho AI an toàn là đưa nó ra thế giới thực, học hỏi từ các lỗi sai và liên tục cải tiến. Quan điểm của Altman là ‘vừa chạy vừa xếp hàng’.

Ngược lại, Dario Amodei lại là người ủng hộ sự thận trọng tối đa. Ông tin rằng một sai lầm nhỏ trong quá trình huấn luyện AGI có thể dẫn đến những thảm họa không thể đảo ngược cho nhân loại. Anthropic dành một phần lớn tài nguyên của mình chỉ để nghiên cứu về ‘khả năng giải thích được’ (interpretability) của mô hình – điều mà họ cho rằng OpenAI đang làm chưa đủ tốt. Sự khác biệt về tư duy này khiến hai nhà lãnh đạo không thể tìm thấy điểm chung, ngay cả trong những vấn đề cơ bản về quản trị AI toàn cầu.

Tác động đến chính sách và quy định AI toàn cầu

Sự chia rẽ giữa Altman và Amodei cũng phản ánh sự phân cực trong các chính sách quy định về AI. Tại Mỹ và EU, các nhà làm luật đang bị giằng xé giữa hai luồng quan điểm: một bên muốn nới lỏng để thúc đẩy đổi mới (theo phe OpenAI) và một bên muốn thắt chặt kiểm soát để bảo vệ người dùng (theo phe Anthropic). Việc hai CEO không thể bắt tay nhau tại New Delhi gửi đi một tín hiệu xấu đến các nhà hoạch định chính sách: Ngành công nghiệp AI không thể tự thống nhất về các tiêu chuẩn chung.

Điều này có thể dẫn đến việc các quốc gia sẽ tự đưa ra các quy định riêng rẽ, gây khó khăn cho việc hợp tác quốc tế trong việc ngăn chặn các rủi ro từ AI như vũ khí tự hành hay thông tin sai lệch ở quy mô lớn. New Delhi, nơi tổ chức hội nghị, cũng đang cố gắng khẳng định vị thế của mình như một ‘trọng tài’ trung lập, nhưng sự rạn nứt của hai đại diện từ Thung lũng Silicon đã che mờ nỗ lực này.

Tương lai nào cho mối quan hệ giữa OpenAI và Anthropic?

Dù có những căng thẳng cá nhân, không thể phủ nhận rằng cả OpenAI và Anthropic đều đang thúc đẩy ranh giới của trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, một kịch bản mà hai công ty này hợp tác với nhau dường như là điều không tưởng trong tương lai gần. Cuộc chiến vương quyền trong kỷ nguyên AGI chỉ mới bắt đầu, và cái bắt tay bị bỏ lỡ tại New Delhi có thể sẽ được ghi nhớ như một cột mốc đánh dấu sự phân tách vĩnh viễn giữa hai con đường phát triển AI.

Trong những năm tới, chúng ta có thể sẽ thấy nhiều cuộc đối đầu công khai hơn, không chỉ trên sân khấu các hội nghị mà còn trong các phòng xét xử và các phiên điều trần tại Quốc hội. Người thắng cuộc trong cuộc đua này không chỉ chiếm lĩnh thị trường trị giá hàng nghìn tỷ đô la mà còn có quyền định hình cách thức mà nhân loại sẽ tương tác với trí tuệ nhân tạo trong nhiều thập kỷ tới.

Kết luận

Cái bắt tay bị từ chối giữa Sam Altman và Dario Amodei tại Hội nghị AI 2026 không chỉ là một khoảnh khắc gây sốc cho giới truyền thông, mà là biểu hiện của một cuộc xung đột sâu sắc về ý thức hệ và lợi ích kinh tế. Khi AI ngày càng trở nên mạnh mẽ, những rạn nứt này sẽ còn tiếp tục ảnh hưởng đến toàn bộ hệ sinh thái công nghệ toàn cầu. Liệu sự cạnh tranh này sẽ thúc đẩy đổi mới hay sẽ dẫn đến một cuộc chạy đua vũ trang AI thiếu kiểm soát? Đó vẫn là câu hỏi lớn nhất mà nhân loại đang phải đối mặt.