Cú sốc tỷ giá USD ngày 10/03/2026: Chiến sự Iran bùng nổ đẩy giá dầu và đồng Bạc xanh tăng vọt

Thị trường tài chính toàn cầu vừa trải qua một phiên giao dịch đầy biến động vào ngày 10/03/2026. Những diễn biến bất ngờ từ chiến sự tại khu vực Trung Đông, cụ thể là căng thẳng leo thang tại Iran, đã tạo nên một cơn địa chấn lên thị trường tiền tệ và năng lượng. Đồng USD (Đô la Mỹ) với vai trò là hầm trú ẩn an toàn đã bứt phá mạnh mẽ, gây sức ép trực tiếp lên tỷ giá VND/USD trong nước.

Diễn biến tỷ giá USD trong nước: Ngân hàng và chợ đen đồng loạt dậy sóng

Sáng nay, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã công bố tỷ giá trung tâm ở mức 25.062 VND/USD, tăng thêm 3 đồng so với phiên đầu tuần. Mặc dù con số điều chỉnh từ phía cơ quan quản lý có phần thận trọng, nhưng phản ứng từ thị trường thương mại và thị trường tự do lại vô cùng dữ dội. Tại các ngân hàng thương mại lớn như Vietcombank, BIDV và VietinBank, giá bán ra USD đã nhanh chóng tiệm cận ngưỡng 25.450 VND/USD, tăng khoảng 40-60 đồng so với cuối tuần qua.

Đặc biệt, tại thị trường chợ đen, tỷ giá đã có những bước nhảy vọt không kiểm soát. Theo ghi nhận tại các điểm đổi ngoại tệ lớn ở Hà Nội và TP.HCM, giá USD hiện đang giao dịch phổ biến ở mức 26.800 – 26.900 VND/USD. Đây là mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây, phản ánh tâm lý lo ngại của người dân và giới đầu cơ trước những bất ổn địa chính trị thế giới. Việc giá USD tự do chênh lệch quá lớn so với tỷ giá niêm yết tại ngân hàng đang tạo ra những áp lực không nhỏ lên công tác quản lý ngoại hối.

Chiến sự Iran và cú sốc giá dầu: ‘Ngòi nổ’ cho sự thăng hoa của đồng Bạc xanh

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến đà tăng của đồng USD bắt nguồn từ những báo cáo về xung đột vũ trang tại Iran. Khi rủi ro địa chính trị gia tăng tại một trong những khu vực cung ứng dầu mỏ lớn nhất thế giới, giá dầu Brent đã ngay lập tức vượt ngưỡng 110 USD/thùng, tăng hơn 8% chỉ trong vòng 24 giờ. Theo quy luật kinh tế thông thường, khi giá năng lượng tăng vọt, lạm phát kỳ vọng tại Mỹ cũng tăng theo, buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phải duy trì quan điểm cứng rắn về lãi suất.

Đồng USD luôn được coi là tài sản trú ẩn an toàn hàng đầu mỗi khi thế giới có biến động. Các nhà đầu tư quốc tế đang có xu hướng rút vốn từ các thị trường mới nổi và các tài sản rủi ro như chứng khoán để chuyển sang nắm giữ tiền mặt là USD. Chỉ số DXY (Dollar Index), đo lường sức mạnh của đồng USD với 6 đồng tiền chủ chốt khác, đã vượt mốc 106 điểm, mức cao nhất kể từ đầu năm 2026. Điều này tạo nên một làn sóng tăng giá USD trên phạm vi toàn cầu, không riêng gì tại Việt Nam.

Hệ lụy từ việc giá dầu tăng đối với tỷ giá

Việt Nam là một quốc gia có độ mở kinh tế lớn, việc giá dầu thế giới tăng cao không chỉ ảnh hưởng đến chi phí vận tải, sản xuất trong nước mà còn tác động gián tiếp đến cán cân thanh toán. Khi giá xăng dầu nhập khẩu tăng, nhu cầu về ngoại tệ (USD) để thanh toán các đơn hàng năng lượng của các doanh nghiệp đầu mối cũng tăng mạnh, từ đó tạo thêm lực cầu đẩy tỷ giá đi lên. Sức ép kép từ nhu cầu thực tế và tâm lý tích trữ đang khiến bài toán tỷ giá trở nên khó giải hơn bao giờ hết.

Tác động sâu rộng đến nền kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp

Sự mất giá của tiền Đồng so với đồng Đô la Mỹ đang đặt các doanh nghiệp xuất nhập khẩu vào những tình thế trái ngược nhau. Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, mặc dù về lý thuyết sẽ được hưởng lợi khi quy đổi doanh thu ngoại tệ sang VND, nhưng thực tế họ lại đang đối mặt với chi phí logistics và nguyên liệu đầu vào tăng phi mã. Ngược lại, các doanh nghiệp nhập khẩu linh kiện, máy móc và đặc biệt là xăng dầu đang đứng trước nguy cơ thua lỗ nặng nề do chi phí vốn tăng cao.

Người tiêu dùng cũng bắt đầu cảm nhận được sức nóng khi các mặt hàng nhập khẩu từ thực phẩm, mỹ phẩm đến đồ điện tử đều có dấu hiệu điều chỉnh giá bán. Áp lực lạm phát nhập khẩu là một nguy cơ hiện hữu nếu tỷ giá không sớm được bình ổn. Các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng, nếu tỷ giá chợ đen tiếp tục neo ở mức trên 26.500 VND/USD trong thời gian dài, nó sẽ tác động tiêu cực đến niềm tin vào đồng nội tệ và gây xáo trộn thị trường tài chính.

Phản ứng của Ngân hàng Nhà nước và dự báo tương lai

Trước tình hình này, nhiều chuyên gia dự báo NHNN có thể sẽ phải sử dụng đến các công cụ mạnh tay hơn như bán ngoại tệ từ dự trữ ngoại hối để can thiệp thị trường hoặc phát hành tín phiếu để hút bớt thanh khoản VND, qua đó hỗ trợ tỷ giá. Tuy nhiên, việc can thiệp cũng cần được tính toán kỹ lưỡng để không làm ảnh hưởng đến mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và giữ lãi suất ở mức thấp để hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi.

Dự báo về xu hướng sắp tới, các nhà phân tích cho rằng tỷ giá USD/VND sẽ còn chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thời điểm kết thúc xung đột tại Trung Đông. Nếu chiến sự Iran tiếp tục kéo dài và lan rộng, đồng USD có thể sẽ thiết lập những mặt bằng giá mới. Ngược lại, nếu các biện pháp ngoại giao giúp hạ nhiệt căng thẳng, giá dầu hạ nhiệt, áp lực lên tỷ giá sẽ được giải tỏa phần nào.

Lời khuyên cho các nhà đầu tư và doanh nghiệp

Trong bối cảnh thị trường biến động khó lường, các doanh nghiệp cần chủ động sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá như hợp đồng kỳ hạn (Forward) hoặc hợp đồng quyền chọn (Options). Đối với các nhà đầu tư cá nhân, việc chạy theo tâm lý đám đông để thu gom USD ở mức giá đỉnh trên thị trường tự do tiềm ẩn rất nhiều rủi ro thua lỗ khi thị trường đảo chiều. Việc theo dõi sát sao các bản tin kinh tế chính thống và các quyết định điều hành từ NHNN là vô cùng quan trọng để có những quyết định tài chính đúng đắn nhất trong thời điểm nhạy cảm này.

Kết luận

Tỷ giá USD ngày 10/3/2026 không chỉ là một con số tài chính khô khan mà là phản chiếu của những bất ổn địa chính trị toàn cầu. Sự kết hợp giữa chiến sự Iran và cơn sốt giá dầu đã tạo ra một ‘cơn bão hoàn hảo’ đẩy đồng USD lên cao. Mặc dù kinh tế Việt Nam có nền tảng vĩ mô vững chắc, nhưng những thách thức từ môi trường bên ngoài đòi hỏi sự linh hoạt và quyết liệt trong điều hành chính sách tiền tệ để bảo vệ giá trị đồng tiền quốc gia và duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.