Nghịch lý thị trường 2025: FPT bứt phá kỷ lục trong khi hàng loạt ‘ông lớn’ hụt hơi về đích
Báo cáo tài chính năm 2025 đang phác họa một bức tranh kinh tế đầy màu sắc tương phản tại Việt Nam. Một bên là sự thăng hoa rực rỡ của các doanh nghiệp công nghệ, điển hình là FPT, với những con số lợi nhuận cao kỷ lục. Một bên là sự trầm lắng, thậm chí là hụt hơi của những ‘gã khổng lồ’ từng một thời lũng đoạn thị trường trong các ngành truyền thống như bất động sản, ngân hàng và bán lẻ. Hiện tượng này không chỉ đơn thuần là sự thay đổi về con số, mà còn phản ánh một cuộc dịch chuyển sâu sắc trong cấu trúc kinh tế và tư duy quản trị doanh nghiệp hiện đại.
Sự trỗi dậy mạnh mẽ của đế chế công nghệ FPT
Năm 2025 ghi dấu ấn đậm nét của FPT khi tập đoàn này liên tục công bố kết quả kinh doanh vượt xa mong đợi. Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu vẫn còn nhiều bất ổn, việc FPT duy trì mức tăng trưởng lợi nhuận hai chữ số là một minh chứng cho chiến lược đúng đắn. Động lực chính thúc đẩy sự tăng trưởng này đến từ mảng xuất khẩu phần mềm và các dịch vụ chuyển đổi số dựa trên nền tảng AI (Trí tuệ nhân tạo).
Tại các thị trường khó tính như Nhật Bản và Mỹ, nhu cầu về tối ưu hóa quy trình thông qua công nghệ đã giúp các đơn hàng của FPT tăng vọt. Đặc biệt, việc tập đoàn này lấn sân sâu vào lĩnh vực thiết kế chip bán dẫn và các giải pháp phần mềm cho xe điện (EV) đã mở ra một kỷ nguyên mới. Lợi nhuận từ các mảng công nghệ mới này không chỉ mang lại dòng tiền dồi dào mà còn nâng tầm vị thế của doanh nghiệp Việt trên bản đồ công nghệ thế giới. Chuyển đổi số không còn là khẩu hiệu, mà đã trở thành ‘con gà đẻ trứng vàng’ giúp FPT miễn nhiễm với những cú sốc kinh tế thông thường.
Hố sâu ngăn cách: Tại sao nhiều ‘ông lớn’ lại hụt hơi?
Trái ngược với vẻ hào nhoáng của ngành công nghệ, nhiều doanh nghiệp đầu ngành khác lại đang phải đối mặt với một năm 2025 đầy sóng gió. Các kế hoạch kinh doanh đầy tham vọng được đặt ra từ đầu năm đang dần trở nên xa vời. Có ba nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này: sức mua giảm sút, chi phí đầu vào tăng cao và rào cản từ các chính sách tiền tệ.
Bất động sản: Cơn khát vốn và pháp lý kéo dài
Nhiều tập đoàn bất động sản lớn dù đã nỗ lực tái cấu trúc nhưng vẫn không thể hoàn thành chỉ tiêu doanh thu. Thị trường năm 2025 vẫn chứng kiến sự thận trọng của nhà đầu tư trước những biến động về lãi suất. Mặc dù các chính sách gỡ khó đã được ban hành, nhưng độ trễ của pháp lý và việc tiếp cận dòng vốn tín dụng vẫn là một bài toán hóc búa. Các dự án lớn bị đình trệ khiến dòng tiền bị nghẽn, đẩy doanh nghiệp vào thế ‘phòng thủ’ thay vì ‘tấn công’ như kế hoạch ban đầu.
Bán lẻ và Sản xuất: Sức mua thay đổi chóng mặt
Trong lĩnh vực bán lẻ, hành vi tiêu dùng của khách hàng đã có sự thay đổi rõ rệt. Người dân có xu hướng thắt chặt chi tiêu hoặc chuyển dịch sang các hình thức mua sắm trực tuyến giá rẻ. Điều này khiến các ‘ông lớn’ sở hữu chuỗi cửa hàng vật lý đồ sộ phải gánh chịu chi phí vận hành cực lớn trong khi doanh thu sụt giảm. Mặt khác, các doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu cũng gặp khó khi nhu cầu từ các thị trường chính như EU và Mỹ không hồi phục mạnh mẽ như dự báo, cộng thêm áp lực từ các tiêu chuẩn xanh (ESG) ngày càng khắt khe.
Sự khác biệt nằm ở khả năng thích ứng và đổi mới sáng tạo
Nhìn vào sự đối lập giữa FPT và các doanh nghiệp khác, có thể thấy rõ khả năng thích ứng chính là chìa khóa. Trong khi FPT đã chuẩn bị cho làn sóng AI và Cloud từ nhiều năm trước, thì nhiều doanh nghiệp truyền thống vẫn đang loay hoay với mô hình kinh doanh cũ kỹ. Sự chậm trễ trong việc ứng dụng công nghệ để tối ưu hóa chi phí đã khiến họ mất đi lợi thế cạnh tranh khi thị trường có biến động.
Bên cạnh đó, việc đa dạng hóa thị trường cũng đóng vai trò quan trọng. FPT không phụ thuộc vào một thị trường duy nhất mà trải dài từ Á sang Âu, từ Mỹ sang Trung Đông. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp nội địa lại quá phụ thuộc vào nhu cầu trong nước hoặc một vài đối tác lớn, dẫn đến tình trạng ‘bỏ trứng vào một giỏ’ đầy rủi ro. Khi một mắt xích trong chuỗi cung ứng hoặc nhu cầu thị trường nội địa gặp vấn đề, toàn bộ kế hoạch kinh doanh sẽ bị đổ vỡ.
Dự báo kinh tế cuối năm 2025 và triển vọng 2026
Các chuyên gia kinh tế nhận định rằng, sự phân hóa này sẽ còn tiếp diễn mạnh mẽ hơn trong thời gian tới. Những doanh nghiệp biết tận dụng Dữ liệu lớn (Big Data) và AI để thấu hiểu khách hàng sẽ tiếp tục dẫn đầu. Ngược lại, những đơn vị chậm chân trong việc cải tiến quy trình và bộ máy quản lý sẽ tiếp tục đối mặt với nguy cơ bị đào thải hoặc phải thực hiện những đợt cắt giảm quy mô đau đớn.
Để có thể ‘lội ngược dòng’ trong năm 2026, các doanh nghiệp đang hụt hơi cần phải có những bước đi đột phá. Việc chỉ dựa vào đòn bẩy tài chính hay các mối quan hệ truyền thống đã không còn là tấm bùa hộ mệnh. Thay vào đó, họ cần tập trung vào giá trị cốt lõi, tinh gọn bộ máy và đặc biệt là đầu tư vào nguồn nhân lực chất lượng cao có khả năng làm chủ công nghệ. Thị trường năm 2025 đã đưa ra một bài học đắt giá: Quy mô lớn không đồng nghĩa với sự bền vững nếu thiếu đi sự linh hoạt và tầm nhìn dài hạn.
Kết luận
Nghịch lý giữa lợi nhuận của FPT và sự hụt hơi của các ‘ông lớn’ khác là một hồi chuông cảnh tỉnh cho chiến lược phát triển bền vững của doanh nghiệp Việt Nam. Thành công của FPT không phải là may mắn, mà là kết quả của một quá trình đầu tư bài bản vào công nghệ lõi và con người. Trong kỷ nguyên số, tốc độ và sự sáng tạo mới là thước đo sức mạnh của một doanh nghiệp. Những doanh nghiệp chưa thể cán đích kế hoạch 2025 cần coi đây là cơ hội để nhìn lại mình, tái cấu trúc mạnh mẽ để sẵn sàng cho những thử thách và vận hội mới trong tương lai.
